رای به سایت :
386
محبوب
حوزه 196 صداقت
ناحیه مقاومت بسیج کمیل
دوشنبه 31 ارديبهشت 1397 -
ایران، اسرائیل و سقوط رژیم پهلوی
بمناسبت 22 بهمن

ایران، اسرائیل و سقوط رژیم پهلوی

نویسنده: محمد تقی تقی پور
calendar
تاریخ : 1396/11/22 - 09:54
2
محبوب  
رای به خبر :

به گزارش قسم از حوزه 196 صداقت  ناحیه مقاومت بسیج کمیل ، «تشیع، مقاومت و انقلاب» عنوان یک کنفرانس بین المللی بود که در آذر ماه 1363 ش/ دسامبر 1984 م، در مرکز مطالعات استراتژیک دایان دانشگاه تل آویو برگزار شد. یکی از تئوریسینهای صهیونی بانی این کنفرانس، در مقاله خود تصریح و تأکیدکرد: اگر کسی قصد دارد انقلاب ایران را بفهمد، باید درباره [امام] خمینی به عنوان بخشی از یک حرکت تاریخی بزرگتر و گسترده تر مطالعه کند.(1)

استراتژیست دیگر اسرائیلی نیز نهضت امام را ملهم از فرهنگ عاشورا و حماسه کربلا قلمداد کرد و افزود: نمونه بارز حرکت [امام] خمینی پیوند مراسم سالیانه عاشورا یا همان حادثه کربلا با سیاست بود ... .
امام حسین شهید، و مخالف جبار او، یزید، به مظاهر مبارزه همیشگی میان رستگاری و ظلم مبدل شدند. در مراسم عاشورای سال 1987 (1357) بسیج توده ها از سوی [امام] خمینی با ابعاد بی سابقه ای جای مراسم سنتی عاشورا را گرفت و اسطوره [امام] حسین [(ع)] در کربلا، الهام بخش انقلاب شد.(2) ... تأکید بر شهادت در عقیده [امام] خمینی نشان می دهد که شهادت نقش ویژه ای در تشیع ایفا می کند... در تشیع موضوع شهادت حسین ... محوری است.(3)
مقدمه

امام خمینی (ره) از همان آغاز دوران علنی شدن نهضت اسلامی، در سال 1341 ش، طی سخنانی، فلسفه قیام خویش را چنین تبیین فرمود:
حالا که خطر بر اسلام وارد شده است و آن خطر یهود است.(4)
آقایان بدانند که خطر امروز بر اسلام کمتر از خطر بنی امیه نیست. (5)
قرآن کریم و اسلام در معرض خطر است، استقلال مملکت و اقتصاد آن در معرض قبضه صهیونیست هاست. (6)

افاش ینقشه های پنهان و خزنده یهود، آن هم رد زمان اوج قدرت این قوم در ایران، نشانگر بینش عمیق، همت بلند و روح بزرگ امام راحل بود. حضور یهودی ها و ایادی آنها در رأس دستگاه سلطنت و مراکز مهم تصمیم گیری و سیاستگذاری، ایران را به پایگاه صهیونیست ها تبدیل کرده بود. سیطره یهودی ها در کشور و منابعت بی چون و چرای دولت مداران و صاحبان مقام و منصب از اشخاص و کانونهای ذی نفود صهیونی به گونه ای بود که حضرت امام، حتی شخص محمد رضا پهلوی را در زمره عمال و مأموران اسرائیل قرار می داد:
اینجانب کراراً خطر اسرائیل و عمال آن را- که در رأس آنها شاه ایران است- گوشزد کرده ام. ملت اسلام تا این جرثومه فساد را از بن نکنند، روی خوش نمی بینند و ایران تا گرفتار این دودمان ننگین است روی آزادی نخواهد دید.(7)

استراتژی خزنده و راز آلود صهیونیست ها مبنی بر استقرار سلطنت یهودی از جمله اسرار ناگفته و پنهان تاریخ ایران است که شاید اولین بار از سوی حضرت امام افشا شد:
اینها (عمال اسرائیل) انهایی بودند که در «شمیران» توطئه کردند «ناصر الدین شاه قاجار» را بکشند و مملکت ایران را قبضه کنند.(8)
در دو روز پیش از این، سه روزه پیش از این، در شانزده شهریور [1343] در تهران، «دروازه دولت» یک بساطی یهوید ها درست کردند: چهارصد، پانصد نفر یهودی دزد دور هم جمع شده اند و غایت حرفشان این بوده است [...] مجد مال یهود است. یهود برگزیده خداست. ما [یهودی ها] ملتی هستیم که باید حکومت بکنیم [...] اینها نطق هایشان بوده است. آقایان در مرئی و منظر این دولت ما، این جمعیت [یهودی] می آیند آنجا و آن حرف ها را می زنند.(9)

آزادی عمل یهودی ها و ایادی آنها در داخل و تلاش آشکار و پنهان این جماعت برای افزای شو گسترش سلطه خود بر اهرمهای قدرت در کشور، با وجود برخورداری از امتیازات ویژه در همه شئون، به صورت یک معما و راز در میان مردم باقی بود. اما حضرت امام که مرکز جهانی توطئه و فتنه را کاملاً شناخته و هدف قرار داده بود، پس از عتاب های مکرر، با قدرت و صلابت تمام خطاب به شاه و صاحبان منصبهای درجه اول کشور فرمود:
آقا مگر شما بهودیدی، مگر مملکت ما مملکت یهود است؟(10)

امام، با علم و آگاهی کامل نسبت به پیامدها و عواقب مبارزات ضد صهیونی و هشدارهای حکیمانه درباره خطر روزافزون یهود، از آنجا که به حقانیت مبارزه اش یقین کامل داشت، لحظه ای از حرکت پیامبر گونه اش باز نایستاد و هرگوه حادثه و خطری را به جان خرید، به طوری که فرمود:
اینجانب این مطلب را به صراحت گفتم. بگذار عمال اسرائیل به زندگی من خاتمه دهند(11) من برای چند روز زندگی با عار و ننگ ارزشی قائل نیستم.(12)

رهنمودها و هشدارهای حکیمانه و تکان دهنده امام نسبت به خطر فراگیر و فزاینده یهود در آن دوران سیاه استبداد و اختناق، در زمره معتبرترین اسناد و مدارک تاریخی است. این گنجینه گرانبها آیه های حماسه بزرگمردی است که با الهام از فرهنگ عاشورا پرچم مبارزه به دست گرفت و سرانجام پایگاه صهیونیسم را در این سرزمین برچید و طومار صهیونیان را در هم پیچید.
جریانها و عناصر صهیونی

سنجش و تعیین گستره و عمق حضور و نفوذ صهیونیسم در عرصه های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، اطلاعاتی، نظامی و فرهنگی ایران عصر پهلوی، بدون مطالعه و شناسایی کانونها، محافل، جریانها و عناصر گوناگون وابسته و یا مرتبط با صهیونیست ها، میسور نیست.
با اذعان بر این واقعیت که سازمان فراماسونری بخشی از پیکره تشکیلات جهانی صهیونیسم است، نمی توان نقش و عملکرد فراماسونها و لژهای فراماسونری در ایران معاصر را نادیده گرفت. حضور و فعالیت ده ها لژ و هزاران فراماسون ذی نفوذ و فعال در عرصه های گوناگون کشور، تماماً اهرمهایی بودند که حلقه های وابستگی ایران شاهنشاهی را به صهیونیسم محکم تر می کردند.
تشکیلات عریض و طویل بهائین به عنوان یک فرقه و جریان کاملاً ساخته و پرورده صهیونیسم جهانی، با تمام اعضا و عناصر آن، حلقه دیگری بود که ایران عصر پهلوی را به کانون قدرت صهیونیسم گره زده و متصل کرده بود. بر این اساس، همسویی عملکرد هزاران بهایی برخوردار از مقام و منصب کلیدی در کشور، با منافع جهانی صهیونیسم به هیچ وجه قابل کتمان و اغماض نیست.
این واقعیت را نباید نادیده گرفت که حداقل از صدر مشروطیت تا سقوط سلطنت پهلوی، یعنی حدود سه ربع قرن، در رأس همه کابینه های دولت، عناصر ماسونی قرار داشتند. به علاوه، بسیاری از وزیران و معاونان آنها و نیز مقامات و مشؤولان و صاحب منصبان درجه اول کشور بهایی و ماسونی یهودی تبار نیز فراوان یافت می شدند که کمتر کسی از اسرار وابستگی و درون گروهی آنها اطلاع و آگاهی داشت.
مه یر عزری، نماینده و سفیر غیر رسمی اسرائیل در زمان پهلوی، طی مدت هفده سال مأموریت خود در ایران با بسیاری از سران و مقامات بلند پایه آن دوران روابط بسیار نزدیک و صمیمی برقرار کرده بود. او در «یادنامه»ای که چند سال پیش منتشر شده، با افتخار به چگونگی آشنایی خود با شماری از اشخاص سرشناس و عالی مقام کشور اشاره نموده است.
عزری، از این که توانسته از نهانخانه اسرار خصوصی و خانوادگی بعضی دولت مردان و قدرت مداران ایران آن دوره اطلاعات منحصر به فردی کسب کند، با غرور یاد کرده است.
به اعتراف مه یر عزری، پاره ای از اشخاص متنفذ و صاحب منصب، بهایی و یهودی تیار بودند، لیکن به شدت سعی در کتمان این راز داشتند. آنها در نشستهای خصوصی و گفت و گوهای محرمانه با شخص مه یر عزری، با افتخار از کیش نیاکان خود یاد می کردند. برای مثال، او از نحوه آشنایی خود با علی اصغر حکمت، وزیر امور خارجه وفت پرده بر می دارد و می نویسد: قبل از معارفه، حاجعلی کیا به من گفت که او از خود شماست و من پس از چندی دانستم خانواده حکمت خاخام و از سرشناسان یهود بودند که ناچار از کیش خود دست شسته و با گزینش نام حکمت خواسته اند از تنها یادگار خانوادگی پاسداری کنند.(13)
او هم چنین، درباره محمد علی فروغی (ذکاء الملک) می گوید: نام خانوادگی ذکاء الملک، یاد آور نام یهودی ذکائیم است که از خانواده های بزرگ یهودی در اصفهان بودند. در فرهنگ و ادب عبری، واژگان ذکا یا ذکای برابر با پاک، پالوده، برگزیده و شایسته است.
همه نوشته های فروغی یا ترجمه هایش از زبان فارسی و دیگر زبانها در چاپخانه یهودا بروخیم یکی از پایگاه های فرهنگی یهودی در ایران به چاپ رسیده اند.
نمونه دیگر، درباره سردار فاخر حکمت است. عزری در این باره می افزاید: اسحق کورن، رئیس جنبش جهانی کارگزی صهیونیستی را در آوریل 1965 (1344 ش) به سمینار دانشجویان یهودی در ایران دعوت کرده بودم. اسحق کورن، نماینده پارلمان، دستیار وزیر دارایی و سرپرست یهودیان کشور رومانی در اسرائیل و از دوستان خوب من در حزب ماپای بود. او روزی میهمان سردار فاخر حکمت، رئیس مجلس ملی ایران شده بود. فاخر حکمت در گفت و گو با اسحق کورن سرشار از بالندگی بود. به طوری که از گفتن نکته هایی درباره پیشینه یهودیش خودداری نکرد. پیرو همین پدیده از حکمت دعوت شد تا از اسرائیل دیدن کند.(14)
مه یر عزری، هم چنین، از خانواده های دیگری چون مظفریان، قوام الملک، سعید نفیسی و غیره یاد می کند و از ارتباط آنها با محافل یهود پرده برمی دارد.
نفوذ و موقعیت بسیار ممتاز بهائیان یهودی تبار در دستگاه حکومت پهلوی از دیگر اسرار رازآلود تاریخ معاصر ایران است. بر اساس مندرجات منابع یهودی، بسیاری از خانواده های یهودی از جمله در همدان، کاشان، شیراز و ...، که به دلائل خاص به بهائیت گرویده بودند، به مناصب و موقعیتهای بسیار بالای دولتی و مالی دست پیدا کردند.
مه یر عزری صهیونی، از میان این افراد و خانواده ها به نمونه هایی چون امیر عباس هویدار، ثابت پاسال همدانی و سرلشکر عبدالکریم ایادی پزشک مخصوص محمدرضا شاه اشاره می کند و می افزاید:
پشتیبانیهای سازمان یافته تشکیلاتی و گروهی آنها در ورود به دستگاه های دولتی و بالا کشیدن دیگر هم کیشان، راه را برای یارگیریهای بیشتر باز می کرد.(15)
به نوشته مه یر عزری، سرلشکر ایادی پزشک ویژه محمدرضا بود و به چشم و گوش شاه می مانست. ایادی نسبت به یهودیان مهری ناگسستنی داشت و آنها را شایسته بی پیرایهع ترین یاریها می دانست. افزون بر آن، ارزنده ترین و والاترین نیایشگاه بهانیان در اسرائیل [فلسطین اشغالی] بود و این پدیده روشن از آفتاب را ایادی نمی توانست نادیده بگیرد.(16)
عزری با اشاره به نفوذ شگفت انگیز ایادی در دستگاه سلطنت پهلوی و شخص شاه، مشاغل و مناصب متعدد او را در بهداری ارتش، بیمارستانهای نظامی، اداره خرید دارو و ابزار پزشکی برای یگانهای ارتش، کمیته خرید دارو از خارج، فروشگاههای زنجیره ای اتکا و ... یادآور شده و از همکاری و مساعدت بی چون و چرای او نسبت به بهایی ها و یهودی ها پرده بر می دارد. برای مثال می نویسد:
در یکی از دیدارهای خانوادگی ... در کنار ایادی نشسته بودم و پیرامون همکاریهای کارشناسان اسرائیلی تخت سرپرستی او گفت و گو می کردن. چند روز پس از آن دیدار ایادی کارشناسان ما را به ایران فرا خواند و با آنها پیمان بست تا میوه، مرغ و تخم مرغ ارتش ایران را فراهم کنند و برای ارتش مرغداری و دهکده های نمونه بسازند.

هم چنین ایادی به بازرگانان و کارشناسان اسرائیلی یاری داد تا میوه مورد نیاز ارتش ایران را فراهم کنند.(17)
ایادی با مقامات اسرائیلی و بعضی اشخاص متنفذ یهودی دوستی بسیار نزدیک و صمیمانه ای برقرار گرده بود. به علاوه او با برخی مراکز و مجامع قدرتمند صهیونی خارج کشور نی زارتباط پنهان و مرموز داشت. به طوری که نوشته اند: نقش مرموز ایادی در زندگی خصوصی محمد رضا مشابه نقش سلیمان یهودی فراماسون در اندرونی رضاخان بود.
نوشته اند که سرلشکر عبدالکریم ایادی صبحها قبل از این که محمدرضا از خواب بیدار شود، در کنار بستر او حاضر بود و شبها تا وقت خواب در اتاق او می ماند.
ارتشبد حسین فردوست در خاطران خود، ایادی را با نفوذترین فرد دربار و حتی با نفوذترین فرد کشور قلمداد کرده و نوشته است که او برای خود 80 شغل در سطح کشور درست کرده بود که همه مهم و پولساز بودند.
به گواهی منابع موجود، ایادی جاسوس بزرگ غرب و مطلع ترین منبع اطلاعاتی سرویسهای آمریکا و انگلیس در دربار و کشور بود و نفوذ او با نفوذ محمد رضا مساوی بود. نخست وزیران به خصوص هویدا، رؤسای ستاد ارتش و کلیه مقامات مهم مملکتی اعم از وزیر و نماینده مجلس و امثالهم دستورات او را که نخست به فرم خواهش بود و اگر اجرا نمی شد به فرم آمرانه، اجرا می کردند.(18)
مه یر عزری نیز می نویسد: کسی باور نمی کرد که ایادی از شاه درخواستی بکند و پذیرفته نشود. شاید همین پیوند ایادی با شاه بود که هر گاه سران کشور با شاه به نکته دشواری بر می خوردند، دست به دامان ایادی می شدند و او می توانست گره گشایی کند.(19)
عزری با یادآوری خاطرات گذشته و خلوت نشینیهای خود با سرلشکر عبدالکریم ایادی به رفت و آمد مأموران اسرائیلی به خانه قدیمی ایادی در محله یهودی ها و بهائیان در شیراز می افزاید:
در سایه دوستی با ایادی با گروهی از سرشناسان کشور آشنا شدم که هرگز باور نمی کردن پیرو کیش بهایی باشند. بسیاری از آنها در باور خود چون سنگ خارا بودند. ولی به خوبی می توانستند در برابر دیگران خود را پنهان نمایند. آنها همه دریافته بودند که در برابر من (به عنوان یک یهودی) نیازی به پنهان کاری ندارند.(20)

به هر روی، ایادی تنها یک نمونه از صدها عنصر مرموز و نیمه مخفی تشکیلات جهانی صهیونیسم بود که در تار و پود دستگاه سلطنت و بلکه سراسر کشور حضور و نفوذ سحرآمیز داشت.
صرف نظر از یکه تازی عناصر بهایی، ماسونی و یهودی های مخفی (انوسی) در ایران عصر پهلوی، دو جریان عمده یهودی و صهیونیستی نیز در عرصه های مختلف سیاسی، اقتصادی، اطلاعاتی، نظامی و فرهنگی کشور نفوذ رمزآلود داشتند. جریان اول، اشخاص، انجمنها و گروه های یهود ایران و جریان دوم مأموران، مستشاران، کانونها و سازمانهای صهیونیستی غیرایرانی بودند که از سوی اسرائیل و یا مراکز جهانی مستقر در آمریکا و اروپا وظایف و مأموریتهای ویژه ای در ایران به عهده داشتند.
جامعه یهود ایران

جامعه یهود ایران از دیرباز مورد توجه ویژه کانونهای یزرگ صهیونیستی غرب قرار داشت. گزارشهای فرستادگان و مأموران «اتحادیه جهانی یهود» درباره اوضاع و وقایع یهود ایران، طی نیکه دوم قرن نوزدهم، به ویژه، سه دهه آخر این قرن، به خوبی نشان می دهد که نمایندگان اعزامی مراکز بین المللی مزبور، حداقل از یکصد و پنجاه سال پیش با رفت و آمد در میان یهودی های نقاط مختلف کشور، از جمله شیراز، اصفهان، همدان، تهران و...، این جامعه را تحت نظر و کنترل تشکیلاتی قرار داده بودند. ارتباط مجامع یهودی خارج کشور با دربار ناصر الدین شاه قاجار و اطرافیان و نزدیکان او، از جمله میرزا حسین خان سپهسالار (صدر اعظم) در ردیف ااسرار شگفت انگیز تاریخ معاصر ایران است.
حضور اسرارآمیز یاکوب ادوارد پولاک (21) در درباره قاجار تنها یک نمونه است. او از سال 1855 تا 1860 م/ 1234 تا 1239 ش، به عنوان طبیب مخصوص ناصر الدین شاه، به طور آزادانه و ویژه در دربار و کاخ سلطنتی رفت و آمد می کرد و با بسیاری از صاحب منصبان ارتباط داشت.
به نوشته منابع یهودی، یاکوب پولاک وسیله ای (22) برای کسب اطلاع سازمانهای یهودی خارج از کشور، به ویژه کانونهای مستقر در انگلستان، از وضع یهودی های ایران بود.
غیر از این، بعضی از یهودی های ایرانی نیز حضوری رازآلود در دربار قاجار داشتند که برای نمونه می توان له حکیم یحزقل (معروف به حکیم حق نظر)(23)، یهودی ثروتمند و متنقذی اشاره کرد که طبیب مخصوص مهدعلیا مادر ناصر الدین شاه بود او نه فقط مقرری و سهم ویژه ای از دربار و آشپزخانه شاهی داشت، بلکه بی هیچ مانع و محدودیتی در عمارتهای ویژه سلطنتی رفت و آمد می کرد و با بسیاری از سران و ساهزادگان و بزرگان کشور ارتباط برقرار کرده بود.
عزرا بن یعقوب نوه ی داود شیرازی، داماد یحزقل، یهودی دیگری بود که از ثروت فراوان برخوردار شد. او بین تهران و بغداد و تهران و منچستر انگلستان به امور تجاری مشغول بود.(24) این فرد نیز وسیله موثری در جهت ایجاد ارتباط بین یهودی های ایران با کانونها و مراکز ذی نفوذ یهود اروپا از یک سو و دربار قاجار از سوی دیگر بود. نظام ارتباطی فعال رهبران و سازمانهای یهود اروپا در سالهای پایانی قرن نوزدهم به بار نشست. به طور یکه پس از سفر اول و دوم ناصر الدین شاه به اروپا و هماهنگیها و مساعی مجدانه صدراعظم میرزا حسین خان سپهسالار، آموزشگاه های وابسته به «آلیانس اسرائیلیت اونیورسال» در تهران (1898 م/ 1277ش) و بسیاری از شهرهای عمده یهودی نشین ایران تأسیس و فعالیت خود را آغاز کرد.(25)
آموزشگاه های «اتحادیه جهانی یهود» در تهران و شماری از شهرهای ایران، پایگاه فرهنگی و ایستگاه سیاسی مناسبی برای سازمانهای جهانی یهود در داخل کشور بود.
گزارش و خاطرات آلبرت کنفینو، بازرسی و مأمور اعزامی «آلیانس اسرائیلیت اونیورسال» و رئیس مدارس آلیانس اصفهان (سال 1901م/ 1280 ش) و شیراز (سال 1903 م/ 1282 ش)، به وضوح نشانگر میزان اهمیت این آموزشگاه ها برای مراکز جهانی یهود است.(26) این قبیل گزارشها نشان می دهند که افتتاح مدارس آلیانس، بر اساس یک برنامه استراتژیک فرهنگی و سیاسی برای تربیت و پرورش نسلی جدید با گرایشهای صهیونیستی در میان جوامع مختلف یهودی بود.
کوهن کا، رئیس وقت آموزشگاههای آلیانس در ایران، درباره اهداف این سازمان می گوید:
«آلیانس اسرائیلیت اونیورسال» در تاریخ 1898 م (1277 ش)، درست همان موقعی که جامعه اسرائیل (یهود) احتیاج مبرم به یک تشکیلات فرهنگی داشت مدارس خود را در ایران دایر نمود. بدواً در تهران و به تدریج در اکثر شهرستانهای یهودی نشین ایران در مقاطع مختلف سنی مدارس متعدد تأسیس و مشغول کار شدند.(27)

کوهن کا پس از اشاره به چگونگی آموزش و تربیت هزارات کودک و جوان یهودی و حتی مسلمان ایرانی در آموزشگاه های آلیانس، از حضور دانش آموختگان و تحصیل کردگان این تشکیلات صهیونی در دستگاه ها حساس و کلیدی کشور پرده بر می دارد و می گوید:
مؤسسات آلیانس در ایران، همواره اعتماد و دوستی و صمیمت اولیاء امور و وزارت فرهنگ را جلب نموده و از این دوستی توانسته است حداکثر استفاده را در بالا بردن سطح فرهنگ و تربیت فرزندان این آب و خاک ببرد.(28)

او افزود:
خوشوقت است وقتی ملاحظه می کند که اکثر دانشمندان، نویسندگان و رجال سیاسی و نظامی این کشور از تحصیل کردگان مدارس آلیانس می باشند و باز هم مزید افتخار است که همین تربیت یافتگان، امروز از بهترین دوستان این مؤسسه می باشند. در این راه پرافتخار، آلیانس اسرائیلیت دوستانی هم دارد که با کمکهای مادی و معنوی خود تسهیلات لازم را در راه پیشبرد مقاصد فرهنگی او فراهم می سازد.(29)

توطئه خزنده جذب کودکان و نوجوانان مسلمان ایرانی از سوی مراکز آموزشی آلیانس در مناطق مختلف کشور و آشناسازی آنها با تعالیم صهیونیستی، که حداقل از یکصد سال پیش به معرض اجرا گذاشته شده بود، تا سال 1357، یعنی تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی تداوم داشت.
به هر روی، آلیانس با تبلیغ و ترویج اندیشه صهیونیستی و از طریق آموزش فرهنگی و سیاسی هماهنگ و سازمان یافته و نیز تربیت کادرها و عناصر محلی غیر یهودی، سرانجام بذر افکار صهیونی را در جامعه یهود ایران پاشید و بر این اساس به عنوان مادر تشکلهای صهیونیستی در میان یهود ایران شناخته شد.
اسناد و منابع تاریخی حکایت از آن دارند آن تعداد از یهودی های ایرانی که بلافاصله پس از صدور اعلامیه معروف بالفور در سال 1917 م/ 1296 ش، یعنی در زمان اخمدشاه قاجار، تشکیلات مرکزی «انجمن صیونیت ایران» را پایه گذاری و تأسیس کردند، امثراً از دانش آموختگان آموزشگاه های آلیانس بودند و از دل این سازمان بین المللی بود که به تدریج ده ها سازمان، جمعیت و انجمن با گرایشهای صهیونی در نقاط مختلف ایران سر برآوردند و در خدمت آرمان جهانی صهیونیسم و ماشین جنگی اسرائیل قرار گرفتند.
علاوه بر سازمانهای یاد شده، تشکلهای صهیونیستی دیگری نیز در ایران اعلام موجودیت کردند که مستقیماً از سوی مراکز بزرگ یهودی آمریکا، اروپا و یا اسرائیل، اداره و پشتیبانی می شدند. از جمله این سازمانها، « آژانس یهود» وابسته به نسازمان جهانی صهیونیسم» بود که در کنار فعالیتهای سیاسی، اطلاعاتی و اقتصادی، مأموریت تشکیلاتی آن، انتقال یهودی ها به فلسطین اشغالی و اسکان در آن سرزمین بود. آزانس یهود (سخنهوت) سالها پیش از تشکیل و تأسیس اسرائیل، در ایران فعالیت خود را آغاز کرده بود.
آژانس مزبور تا سال 1357، یعنی تا زمان سقوط سالطنت پهلوی، ده ها هزار یهودی ایرانی، عراقی، هندی، افغانی، پاکستانی و نیز یهودی های آسیای مرکزی و قفقاز را از راه ایران به فلسطین منتقل کرد. این تشکیلات با پشتیبانی سازمانهای بزرگ صهوینیستی خارج کشور و نیز مساعدت و همکاری برخی گروه ها، دسته ا، انجمنها و اشخاص متنفذ یهود، موفق شد از این سرزمین به عنوان ایستگاه انتقال یهودی ها به فلسطین بهره برداری کند. این در حالی بود که ادارات و مقامات حکومتی نمیز نسبت به این موضوع آگاهی و وقوف کامل داشتند و حتی با صهیونیست ها همکاری می کردند. یک صهیونیست ایرانی تبار درباره سابقه همراهی مقامات ایرانی با تحرکات صهیونی نوشته است:
در دوره اخمدشاه (قاجار) تمام رجال سیاسی ایران، از جمله سردار سپه رضا پهلوی از فعالیتهای صهیونیستی در ایران با خبر بودند. و حتی در پاره ای از جشنهای صهیوینستی شرکت می جستند (...). وزارتخانه های ایران آن دوره سد راه فعالیتهای صهیونیستی نمی شدند.(30)

خلوتص، عنوان عبری سازمان پیشاهنگی یهود ایران، یکی دیگر از تشکلهای یهودی وابسته بود که مستقیماً تحت رهبری سازمانهای صهیونیستی خارج از کشور قرار داشت. این سازمان هزاران جوان و نوجوان یهودی را به عنوان عضو تحت پوشش قرار داده بود.
انجمن به ظاهر فرهنگی « اوتصر هتورا» یک سازمان دیگر یهودی در داخل کشور بود که در ابتدا به طور مستقیم تحت اداره دفتر مرکزی آن در نیویورک قرار داشت. این انجمن در سال 1324 یعنی چند سال پیش از اعلام تأسیس اسرائیل، به طور رسمی در ایران فعالیت خود را آغاز کرد.
سازمان «ارت» شعبه مؤسسه جهانی ارت مستقر در ژنو (سوئیس) و مؤسسه ی آمریکایی «جوینت»(31) از دیگر تشکلهای وابسته به مراکز جهانی یهود بودند که همه آنها، ضمن فعالیت در چارچوب مأموریت تعریف شده سازمانی، در حوزه جذب و انتقال یهود به فلسطین و نیز جمع آوری پول برای رژیم صهیونیستی و خدمت در راه آرمان صهیونیسم از هیچ تلاشی فروگذار نمی کردند.
صرف نظر از ده ها انجمن و سازمان یهودی فعال در ایران، صدها نفر یهودی متنفذ و ثروتمند در ایران مشغول فعالیت بودند که بسیاری از آنها ضمن برخورداری از تابعیت ایرانی، دارای شناسانامه و اوراق هویت اسرائیلی نیز بودند. طبق آمار منابع اسرائیلی، در حدود پنجاه سال پیش، تقریباً یک هزار خانواده یهودی ثروتمند درجه اول و پنج هزار یهودی سرمایه دار و بازرگان در ایران فعالیت داشتند.(32) بسیاری از این افراد در فلسطین اشغالی نیز صاحب خانه و ملاک شده بودند. شماری از این خانواده ها، (که در این مقاله از ذکر نام آنها خودداری شده) در بخش ساختمان سازی، راه سازی، هتل سازی، بانکداری، صنعت و تولید در اراضی اشغالی فلسطین، مثل حیفا، عکا، هرتصلیا، ناتانیا، تل آویو و بیت المقدس، به طور فراوان سرمایه گذاری کرده بودند.(33)
سرمایه داران بزرگ یهود ایران علاوه بر داشتن صدها کارخانه، شرکت، موسسه تولیدی، صنعتی، تجاری، بانکی، دارویی، طلاسازی و جواهر فروشی، سینمایی و هتل داری؛ نبض بازار بورس و خرید و فروش سهام، دلالی پ، صرافی و جمع اوری اشیاء عتیقه در کشور را تحت اختیار گرفته بودند. آنها از این طریق بر شریان اقتصادی کشور تسلط بی بدیل داشتند. برخورداری از امتیازات ویژه سبب شده بود تا بسیاری از یهودی ها ضمن جمع اوری مال و ثروتهای هنگفت در کشور، بخش عمده ای از سرمایه منقول را از طریق بانکهای سوئیس، آمرکیا و یا انگلستان به اسرائیل منتقل کنند.(34)
مشاغل پولساز و در عین حال مفسده انگیز مثل مشروب سازی و مشروب فروشی، دایر کردم میخانه در شهرهای مختلف، تهیه و توزیع انواع مواد مخدر و داروهای نایاب، از دیگر راه های کسب ثروت از سوی برخی اشخاص و خانواده های یهودی بود که علاوه بر تبعات اقتصادی، نوعی هرزگی، فساد و لاابالیگری را در میان نسل جوان کشور ترویج می کرد.
تأسیس چندین بانک رهنی، حضور و نفوذ در بانکهای شاهنشاهی، ایران و انگلیس، ایران و خاورمیانه، اصناف، ایرانشهر، توسعه صنعتی و معدنی، شهریار، مرکزی، تهران، صادرات و ...، از دیگر مشاغل گروه دیگری از یهود ایران بود.
اسرائیل در ایران

برقراری ارتباط بین اسرائیل و دستگاه سلطنت پهلوی و گسترش همکاریهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اطلاعاتی و نظامی این دو رژم، بخش جذاب و عمده حضور و فعالیت صهیونیست ها در ایران است که در جای خود به طور جداگانه نیازمند مطالعه و بررسی است.
در اسفند ماه 1328 ش، یعنی حدود یک سال و اندی پس از اعلام تأسیس اسرائیل، دولت شاهنشاهی ایران، این رژیم را به صورت «دو فاکتور» به رسمیت شناخت.
صرف نظر از علل، عوامل و چگونگی این اقدام رژیم پهلوی و نیز اعمال نفوذ و حتی رشوه ای که صهیونیست ها به بعضی رجال و مقامات ایرانی پرداخت کردند؛ واقعیت این است که اقدام ایران در میان جوامع مختلف اسلامی در جهان، به خصوص کشورهای اسلامی، بازتاب منفی فراوان به دنبال داشت. در ایران نیز مردم مسلمان تحت رهبری عالمان دینی به شدت در قبال این تصمیم اعتراض کردند و عکس العمل نشان دادند. بعضی نمایندگام مجلس شورای ملی نیز دولت وقت را مورد سئوال و بازخواست قرار داده و این اقدام را محکوم کردند. مع الوصف رژیم پهلوی ضمن صدور اعلامیه ای، دولت غاصب اسرائیل را به رسمیت شناخت و «عباس صیقل» را به عنوان نماینده رسمی انتخاب و به فلسطین اشغالی اعزام کرد. این در حالی بود که پیش از این «رضا صفی نیا» به عنوان مأمور مخصوص دولت شاهنشاهی به فلسطین اعزام شده بود.
بازتاب منفی گسترده موضوع شناسایی اسرائیل در داخل و خارج کشور و به ویژه اعتراضهای مردم مسلمان ایران به رهبری عالمان دینی، از جمله آیت الله کاشانی، سرانجام سبب صدور اعلامیه ای از سوی نخست وزیر، در تیرماه ساتل 1330 ش، مبنی بر قطع رابطه ایران و اسرائیل گردید. صفی نیا نماینده اعزامی دولت ایران به تهران فراخوانده شد و سرکنوسلگری ایران در فلسطین اشغالی نیز تعطیل گردید. البته واقعیت این بود که رژیم پهلوی شناسایی «دو فاکتو»ی اسرائیل را ملغی اعلام نکرده بود. لذا پس از کودتای 28 مرداد 1332 ش، این ارتباط مجدداً برقرار شد؛ به گونه ای که محمدرضا پهلوی طی مصاحبه ای در مرداد ماه سال 1339 شناسایی اسرائیل را مورد تأیید قرار داد و موضوع تعطیلی کنسولگری ایران و فراخوانی نماینده سیاسی دولت را ناشی از مشکلات مالی اعلام کرد.
شناسایی رژیم صهیونیستی از سوی ایران به عنوان یک کشور بزرگ اسلامی، برای صهیونیست ها در عرصه منطقه ای و بین المللی دستاوردی بسیار ارزشمند و حائر اهمیت بود. از سوی دیگر، به روشنی قابل اثبات بود که گسترش ارتباط و همکاری دولت شاهنشاهی با اسرائیل، در عرصه های گوناگون، نه فقط دستاورد مورد قبول برای کشور ایران نداشت، بلکه کاملآً یک سویه و به سود اسرائیلی ها و در مسیر استراتژی رزیم صهیونیستی بود. تنها ثمره این همکاری برای دربار پهلوی، برخورداری از حمایت کانونها و اشخاص ذی نفوذ یهودی و صهیونیستی آمریکا و اروپا در جهت تحکیم و تقویت سلطنت بود. آنها از این طریق محمدرضا را تطمیع و دچار غرور و خود بزرگ بینی کاذب می کردند؛ به گونه ای که این فکر در او تقویت شده بود که با برخوداری از حمایت و پشتیبانی لابی صهیونیسم در اروپا و آمریکا، بقا و تدام سلطنت پهلوی برای همیشه تضمین شده است.
شناسایی اسرائیل از سوی ایران نه فقط حرکتی در جهت مشروع جلوه دادن دولت غاصی اسرائیل و اشغال سرزمین فلسطین، بلکه تلاشی در مسیر خارج ساختن رژیم صهیونیستی از انزوای سیاسی در منطقه و جهان اسلام بود. به علاوه، این اقدام دولت، تکاپویی در راستای ایجاد اختلال در وحدت کشورهای اسلامی و مسلمانان منطقه در قبال دولت مهاجم و اشغالگر صهیونی بود.
در عرصه روابط اطلاعاتی نیز این همکاری نه تنها سودی برای ایران به دنبال نداشت، بلکه موجب نفوذ موساد در همه ارکان این کشور شده بود پروتکل همکاری اطلاعاتی ایران با اسرائیل و استقرار پایگاه های جاسوسی و اطلاعاتی صهیونیست ها در مناطق غرب و جنوب کشور و اعزام صدها جاسوس کار کسته به کشورهای اسلامی و عربی همجوار، موقعیت اسرائیل را در برابر مسلمانان تقویت می کرد. این موقعیت سبب می شد تا اسرائیلی ها با دستیابی به اخبار و اطلاعات و اسرار محرمانه کشورهای اسلامی و مسلمانان منطقه، امکان ارزیابی موقعیت نظامی و سیاسی آن کشورها را داشته و در مواقع مقتضی از آمادگی لازم برای مقابله و یا تهاجم به مملکت عربی برخوردار باشند.
همکاری جاسوسی و اطلاعاتی موساد و ساواک تحت عنوان نطرح کریستال» و نیز همکاری اطلاعاتی سه جانبه ایران، اسرائیل و ترکیه تحت عنوان «نیزه ی سه سر» نه فقط مسلمانان منطقه را نسبت به ایران بدبین و موجب تفرقه بین مسلمین می شد، بلکه نیازهای استراتژیک دولت منفور و منزوی اسرائیل را در حوزه مسائل نظامی و اطلاعاتی تأمین می کرد.
پروتکل همکاری اطلاعاتی دو رژیم پهلوی و اسرائیل، سرزمین ایران را به پایگاه امن و بی بدیل تبدیل کرده بود. این پایگاه نظامی و ایستگاه اطلاعاتی نه فقط در مسیر تحکیم و تقویت موقعیت اسرائیل و تداوم موجودیت آن قابل ارزیابی بود، بلکه برای استراتژی تهاجمی اشغالگران صهیونیست به کشورهای اسلامی نیز تضمین شده بود.
در عرصه روابط اقتصادی نیز نیازمندیهای اسرائیل در بخش انرژی، سوخت و مواد اولیه از طریق ارسال نفت مورد احتیاج صهیونیست ها تأمین و به این بهانه، میلیونها دلار اقلام غیر ضروری، از سلاحهای جنگی تا فراورده های غذایی اسرائیلی وارد بازار ایران می شد. یعنی اسرائیلی ها هم نفت و مواد انرژی زای مورد نیاز خود را از این راه تأمین می کردند و هم برای عرضه و فروس کالاهای خود بازار آماده و تضمین شده داشتند.
در عرصه های فرهنگی و ورزشی نیز رزیم پهلوی به شدت سعی داشت، دولت صهیونیستی و اسرائیلی ها را از حصار انزوا و تحریم کشورهای اسلامی منطقه بیرون بیاورد. مبادله تیمهای ورزشی و برگزاری مسابقات گوناگون تماماً حرکتی در این راستا بود.گ
اعزام دانشجویان و کارآموزان مسلمان ایرانی به فلسطین اشغالی، برقراری تورهای سیاحتی و دعوت شماری از استادان، روشنفکران و نویسندگان ایرانی برای سفر و بازدید از مناطق اشغالی، بخش یاز روابط و همکاری فرهنگی، علمی و ورزشی با هدف ایجاد زمینه های فکری، روانی و فهرنگی جهت پذیرش اسرائیل از سوی مردم مسلمان ایران بود. صهیونیست ها در راستای تعقیب اهداف مزبور، همه ساله، ده ها نفر را از میان استادان دانشگاه، نویسندگان، روزنامه نگاران، دانشجویان و... انتخاب و برای گردش، تفریح و یا بازدیدههای علمی به فلسطین اشغالی دعوت می کردند.
البته از خیل میهمانان ایرانی، بودند کسانی که چندان نمک ناشناس نبودندً و در مدح و ستایش از میزبانان اسرائیلی سنگ تمام می گذاشتند و مبلغ دو آتشه اسرائیل می شدند.
سعید نفیسی، پژوهشگر و نویسنده پرآوزده ایرانی! تنها یک نمونه از این میهمانان بود که زحمات میزبان را پاس داشت. او در آذر ماه 1336 از طریق مه یر عزری، نماینده سیاسی اسرائیل در ایران و به دعوت وزارت امور خارجه رژیم صهیونیستی چند صباحی نزد اسرائیلی ها میهمان بود. سعید نفیسی چنان از پذیرایی و میهمان نوازی میزبانان اسرائیلی به وجود می اید که در همان زمان، در هتل محل اقامت خود، قطعه شعری با عنوان «گل امید» که بیشتر به یک ترانه صهیونیستی شباهت دارد، می سراید و آن را تقدیم میهمان داران خود می کند.
در بخشی از این شعر، از رژیم غاصب و نامشروع اسرائیلی چنین ستایش می شود:
در اینجا(35) نوبهاران با هزاران جلوه رنگ زندگی دارد.
در آنجا(36) باد سر سخت زمستان دانه اندوه می کارد
در اینجا ماه بر دندانه های قصر شادی نور می ریزد
در آنجا سایه مهتاب بر ویرانه ها، با ظلمت و غم ها می آمیزد
در اینجا با همه ناآشنایی ها صفا دارند.(37)

سعید نفیسی، طی این سفر یادداشتی از خود به یادگار می گذارد که در آن از سرزمین فلسطین به عنوان «یک توده خاک» و از اسرائیل به عنوان «تمدنی بر ویرانه فلسطین» یاد می کند.
نفیسی چون بن گوریون و گلدامایر «فلسطین را کویری بی مردم، برای مردمی بی سرزمین» می خواند و می نویسد:
مشکلات کشور اسرائیل امروز در جهان متمدن، یکی از مهم ترین مسائل جهان است. سرزمینی که نه سال پیش (قبل از تأسیس اسرائیل) یک توده خاک از اسیا بود که در آن قدری پیش از یک میلون مردم سیه روزگار واپس رانده زندگی می کردند [...] تا چندی پیش جز سرزمین بایر خشکی نبود؛ اینک خانه ها، کارخانه ها، بنگاه های علمی، مدارس، بیمارستانها، شهرها، مرسسات فرهنگی، گویی در اندک مدت از زمین روییده اند.(38)

اسرائیلی ها با دعوت بسیاری از دانشگاهیان، صاحب منصباتن، روزنامه نگاران، روشنفکران و دانشجویان ایرانی در پی چنین دستاورد تبلیغاتی صهیونیسم پسندی بودند، تا از قبل این ترفندهای تبلیغاتی و دروغین میزان نفرت و خشم مردم مسلمان ایران و منطقه را نسبت به مهاجمان سفاک صهیونیست کاهش دهند. اما جز عده ای معدود، عموم مردم مسلمان ایران هیچ گاه تحت تدثیر تبلیغات دروغین اسرائیل و مبلغان دست پرورده ی آنها قرار نگرفتند و همواره مواضع و گرایشهای ضد صهیونیستی عمیق و شدید خود را حفظ کرده اند.
به هر روی، اسرائیلی ها برای ایجاد یک پایگاه فرهنگی در داخل ایران تلاشهای فراوان کردند، اما به دلیل پایبندی مردم مسلمان ایران به اصول، ارزشها، آداب و فرهنگ ناب اسلامی، آنها هیچ گاه به نتایج دلخواه خود نرسیدند. بر این اساس صهیونیست ها سرمایه گذرای در حوزه مسایل نظامی و اطلاعاتی را، بیش از همه، مطلوب و مطابق استراتژی خود ارزیابی کرده بودند. بر اساس این ارزیابی، استراتژیستهای کهنه کار صهیونی، ایران را تنها پایگاه امن، آرام و مطمئن اسرائیل در میان دریای مسلمانان اعراب می دانستند. آنها برای حفظ و تقویت این پایگاه درصدد تبدیل آن به یک زرادخانه جنگی تحت نظارت و کنترل اسرائیل بودند. در راستای این ارزیابی، نظام اطلاعاتی صهیونیسم، طرح تجهیز ایران به سلاح اتمی را در دستور کار قرار داد. طبق اسناد و منابع موجود، یکی از مرموزترین قراردادهای نظامی و اطلاعاتی در منطقه خاورمیانه، طی نیم قرن گذشته، «پروژه ی گل» و به قولی دیگر «عملیات گل» نام داشت. بر اساس این پروژه، اوری لوبرانی رئیس نمایندگی اسرائیل در ایران، طی گفت و گویی با رییس ساواک، آمادگی دولت صهیونی را برای همکاری اتمی با ایران اعلام و تصریح و تأکید کرد که اسرائیل ضروری می داند تا ایران را به بمب اتمی مجهز کند. او در ادامه افزود:
ما آماده همکاری اتمی در هر زمینه ای هستیم (...) حتی اگر ایران بخواهد ما می توانیم سلاح اتمی هم برای شما تولید کنیم. جدا کردن اورانیوم 235 از 238 برای تولید سلاح هسته ای کار بسیار ساده ای در اسرائیل محسوب می شود. چون

ساختن سلاح هسته ای از این مرحله به بعد کار مهمی نخواهد بود.(39)
منابع غربی نیز در این باره نوشتند: در بهار سال 1977 م/ 1356 ش، شیمون پرز وزیر جنگ اسرائیل توافقنامه ای را در زمینه همکاری ایران با برنامه موشک بالستیک اتمی اسرائیل امضا کرد که بر اساس آن ایران هزینه این همکاری را به صورت یک میلیارد دلار نفت خام می پرداخت و یک فوردگاه و یک سایت پرتاب برای آزمایش دور برد موشکی و نیز محلی برای سوار کردن موشک در اختیار اسرائیل می گذاشت.(40)
طرح تجهیز ایران به سلاح اتمی نشانه اعتماد کامل اسرائیل و امپراتوری جهانی صهیونیسم به نظامی سلطنتی پهلوی بود. این طرح مشترک بخشی از سرمایه های مورد نیاز اسرائیل را تأمین می کرد و از سوی دیگر میدان آزمایشی به پهنه ایران و دور از دیدرس کشورهای عربی و اسلامی همجوار فلسطین، برای اسرائیل یک امتیاز ویژه و منحصر به فرد محسوب می شد.
به علاوه این پروژه مشترک بیش از پیش بین ایرا و دیگر کشورهای اسلامی منطقه فاصله و اختلاف ایجاد می کرد و بالعکس، موجبات محکم تر شدن حلقه پیوند و وابستگی ایران به اسرائیل را فراهم می آورد. مهم تر از همه، رژیم صهیونیستی در مواقع اضطراری می توانست از پایگاه ایران، از این تجهیزات به عوان یک اهرام روانی و سیاسی و بلکه نظامی، علیه مسلمانان منطقه بهره برداری کند.
اما آنچه، تا آن زمان در محاسبات استراتژیستهای جهانی صهیونیست، جایگاه چندانی نداشت، امواج رو به گسترش انقلاب اسلامی در میان مردم مسلمان ایران بود که همه آنها را به طور غیر مترقبه، دچار سردرگمی و آشفتگی فکری نمود.
سرانجام پیروزی نهضت اسلامی مردم مسلمان این کشور به رهبری حضرت اامام و سقوط دژ تسخیر ناپذیر آمریکا و صهیونیسم در این سرزمین برای جامعه اطلاعاتی و سیاس یغرب و صهیونیست ها، کاملاً غیر متظره و حیراتانگیز بود. سقوط این کانون بزرگ توطئه بار یامپراتوری جهانی هیونیسم که حداقل چندین دهه برای ایجاد و استحکام ان برنامه ریزی و سرمایه گذاری همه جانبه نموده بود، بسیار سنگین و تکان دهنده و غیر قابل پذیرش بود. به اعتراف آگاهان در غرب، بر اثر این رویداد برگ، سرویسهای اطلاعاتی آمریکا، اروپا و صهیونیسم تا مدتها «دچار شوک و پریشانی»(41) بودند که تبعات و پیامدهای آن هنوز در سیاستهای تهاجمی و خشم آلود رهبران و سیاستگذاران و بنرامه ریزان نظام سلطه جهانی علیه جمهوری اسلامی آشکار است.
پی نوشت ها :

1. گول بیات، مان گول؛ کنفرانس بین المللی «تشیع، مقاومت و انقلاب»، مرکز مطالعات دایان (وابسته به دانشگاه تل آویو)، دسامبر 1984.
2. کرامر، مارتین؛ مقدمه مجموعه مقالات کنفرانس «تشیع، مقاومت و انقلاب»، همان.
3. برومبرگ، دانیل؛ و، زونیس، مروین؛ تشیع به روایت [امام] خمینی، همان.
4. صحیفه ی نور، ج1، 1 فروردین 1341؛ صفحه 14.
5. همان، 28 اردیبهشت 1342؛ صفحه 52.
6. همان، اسفند 1341؛ صفحه 34.
7. همان، 23 شهریور 1352؛ صفحه 206.
8. همان، 13 خرداد 1342؛ صفحه 54.
9. همان، 18 شهریور 1343؛ صص 91-92.
10. همان، 10 فروردین 1341؛ صفحه 12.
11. همان، 12 اردیبهشت 1342؛ صفحه 48.
12. همان، 16 اردیبهشت 1342؛ صفحه 50.
13.
عزری، مه یر؛ یادنامه، ج1، بیت المقدس، چاپ اول، 2000 م.
14. همان.
15. همان.
16. همان.
17. همان.
18. فردوست، حسین؛ شهور و سقوط سلطنت پهلوی، خاطرات ارتشبند سابق حسین فردوست، ج1، انتشارات موسسه اطلاعات.
19. عزری، مه یر؛ پیشین.
20. همان.
21. ادوارد پولاک، یاکوب؛ ایران و ایرانیان، ترجمه کیکاوس جهانداری؛ انتشارات خوارزمی.
22. ر. ک: لوی، حبیب؛ تاریخ یهود ایران، ج سوم، یهودار بروخیم 1339.
23. همان.
24. یهودیان ایرانی در تاریخ معاصر، مرکز تاریخ شفاهی یهودیان ایرانی، ج2، چاپ آمرکیا.
25. همان منبع؛ و نیز، پژوهه صهیونیت، (کتاب دوم)، مرکز مطالعات فلسطین، 1381؛ و، سازمان یهودی و صهیونیستی در ایران، موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، 1379.
26. ر.ک: خاطران کنفینو، نتصر، آمنون، پادیاوند، ج2، دانشگاه عبری اورشلیم، 1977.
27. عالم یهود، شماره 34، دسامبر 1955 م/ آذر 1334.
28. همان.
29. همان، شماره 17.
30. نتصر، آمنون؛ چشم انداز، چاپ آمریکا 1997.
31. کامران، شموئیل؛ تروعا، ج1، چاپ آمریکا، 1996.
32. جروزالم پست، 1330/11/16 ش.
33. ر.ک: سازمانهای یهودی و صهیونیستی در ایران.
34. همان نیز پژوهه صهیونیت (کتاب دوم).
35. مقصود «اسرائیل» است.
36. منظور «ایران» یعنی زادگاه و وطن شاعر است.
37. فصلنامه ره آورد، چاپ آمریکا.
38. همان.
39. استراتژی پیرامونی اسرائیل، مرسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، چاپ اول، 1383.
40. کاکبورن، اندرو و لسلی؛ ارتباط خطرناک، ترجمه محسن اشرفی، مؤسسه اطلاعات، 1371.
41. بلک، یان؛ و، موریس، بنی؛ جنگهای نهانی اسرائیل، ترجمه جمشید زنگنه، دفتر نشر و فرهنگ اسلامی، 1373.
منبع مقاله :
ابطحی، سید مصطفی؛ (1384)، سقوط، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، چاپ اول


انتهای پیام /
کدخبرنگار: 13276